Đóng góp ý kiến Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật trợ giúp pháp lý 2017, đại biểu Lý Anh Thư – Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách  khóa XVI tỉnh An Giang cho rằng, mặc dù hệ thống trợ giúp pháp lý đã được triển khai, nhưng sau gần 8 năm thi hành, Luật trợ giúp pháp lý bộc lộ nhiều hạn chế, như: Phạm vi trợ giúp pháp lý chưa bao phủ toàn diện, đặc biệt tại các vùng sâu, vùng xa; nguồn lực luật sư công còn hạn chế, cơ chế phối hợp giữa các cơ quan và tổ chức trợ giúp pháp lý chưa đồng bộ; nhiều người dân, nhất là nhóm thu nhập thấp, người khuyết tật hay dân di cư, chưa được tiếp cận đầy đủ dịch vụ pháp lý, dẫn đến nguy cơ vi phạm quyền và lợi ích hợp pháp. 

Chính vì vậy, việc sửa đổi, bổ sung Luật Trợ giúp pháp lý không chỉ là cập nhật pháp luật, mà còn thể hiện tinh thần nghiêm túc trong thực hiện, triển khai định hướng của Bộ Chính trị, tạo cơ sở pháp lý và cơ chế thực tiễn để nâng cao hiệu quả trợ giúp pháp lý, bảo đảm quyền lợi của người dân. Đại biểu Lý Anh Thư đề nghị dự thảo luật xem xét bổ sung quy định theo hướng ghi nhận “nạn nhân trong các vụ án liên quan đến tội phạm xâm hại tình dục” là đối tượng được trợ giúp pháp lý, nhằm bảo đảm tính đầy đủ, thống nhất và khả thi của luật khi triển khai trên thực tế. Cơ quan soạn thảo xem xét sửa đổi, thống nhất dự thảo luật với Luật Luật sư theo hướng: Hoặc điều chỉnh lại phạm vi “tư vấn pháp luật” trong dự thảo theo hướng thống nhất với Luật Luật sư; nếu giữ cách tiếp cận mở rộng, thì cần làm rõ nội hàm của từng hoạt động, đặc biệt là phân định giữa tư vấn pháp luật và hỗ trợ hòa giải, thương lượng, nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và thuận lợi trong áp dụng pháp luật.

Đại biểu Nguyễn Danh Tú - Ủy viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội đề nghị Bộ Tư pháp thường xuyên rà soát, cập nhật, công khai giao dịch cần công chứng trên Cổng Thông tin điện tử, vừa đảm bảo tính công khai, minh bạch, vừa đảm bảo tiêu chí để rà soát giao dịch công chứng, đảm bảo chặt chẽ “chỉ những trường hợp luật định hoặc luật giao Chính phủ quy định mới được quy định việc giao dịch công cần công chứng”.

Đóng góp Dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Đại tá Phạm Văn Thắng - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh kiêm Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh An Giang đề nghị, vấn đề quản lý nhà nước về tiếp cận thông tin tại Khoản 5, Điều 11 kết cấu thành 1 điều riêng, trong đó quy định trách nhiệm của Chính phủ, bộ, ngành, ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Khoản 4 Điều 15 đề nghị chỉnh lý thành: “Thông tin mà nếu cung cấp sẽ gây nguy hại đến lợi ích của Nhà nước, ảnh hưởng xấu đến quốc phòng, an ninh quốc gia, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng; gây nguy hại đến tính mạng, sức khỏe, cuộc sống hoặc tài sản của người khác”. Điểm b Khoản 1 Điều 17, đề nghị cần có quy định loại trừ văn bản quy phạm pháp luật được xác định độ mật.

Đại biểu Trình Lam Sinh – Bí thư Đảng ủy phường Châu Đốc đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu để bổ sung chi tiết hơn Điều 15 về tiếp cận thông tin. Điều 26 về trình tự, thủ tục cung cấp thông tin chưa phù hợp điều kiện phát triển, chủ trương phát triển hiện nay. Khoản 3 quy định: Chậm nhất 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được phiếu yêu cầu cung cấp thông tin hợp lệ, các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm cung cấp thông tin cho công dân theo yêu cầu; đồng thời gia hạn các cơ quan, đơn vị được thêm 10 ngày, nếu thông tin đó có vấn đề phức tạp, khó tra cứu. Đại biểu cho rằng, quy định khoảng 5 ngày làm việc là phù hợp.

Ngoài ra, đại biểu Nguyễn Ngọc Hùng - Vụ trưởng Vụ Dân nguyện và Giám sát thuộc Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu đối với việc giám sát tài sản của người được giám hộ để đảm bảo thống nhất giữa các quy định liên quan. 

Đại biểu Trương Hồ Hải - Viện trưởng Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đề nghị, không phải tất cả đều số hóa. Giấy khai sinh, khai tử, kết hôn… là những dữ liệu gốc của gốc, có thể vừa số hóa vừa lưu bản gốc để tránh tình trạng thất lạc, mất kết nối đường truyền.

Đại biểu Hồ Đức Thắng - Viện trưởng Viện Công nghệ số và Chuyển đổi số quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ băn khoăn về các rủi ro liên quan tới trí tuệ nhân tạo và lừa đảo công nghệ cao, cần xem xét, quy định chặt chẽ, khả thi./.

KHÁNH AN – TRANG VÕ