Đây không chỉ là văn bản quy định về tổ chức bộ máy, mà còn là một bước ngoặt khẳng định “tầm vóc và kỳ vọng” của Trung ương Đảng đối với đội ngũ trí thức trong giai đoạn mới. Đối với tỉnh An Giang - vùng đất có bề dày truyền thống cách mạng, hiếu học và đội ngũ trí thức tâm huyết, nghĩa tình. Việc thực hiện Kết luận 230 chính là “chìa khóa” để nâng tầm sứ mệnh, vai trò của hệ thống Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh An Giang (Liên hiệp Hội An Giang) thực sự trở thành “ngôi nhà chung” vững chắc của đội ngũ trí thức nhằm góp phần vào sự phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nhà.

Khẳng định tầm vóc của hệ thống Liên hiệp Hội An Giang

Theo Kết luận 230, có 29 hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tự hào đứng ở vị trí số 1. Đây là một tín hiệu chính trị đặc biệt quan trọng, khẳng định rằng, trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ Tư và nền kinh tế tri thức, vai trò của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ là lực lượng nòng cốt, dẫn dắt sự phát triển của đất nước.

Tại An Giang, Kết luận 230 là cơ sở pháp lý vững chắc để cấp ủy, chính quyền địa phương xác định danh sách các hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, có vai trò then chốt. Việc Trung ương Đảng yêu cầu địa phương ưu tiên các hội trong danh sách 29 hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ đã mở ra cơ hội để Liên hiệp Hội An Giang khẳng định tính chính danh và vị thế không thể thay thế trong việc tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của đội ngũ trí thức tỉnh nhà.

Những yêu cầu mới, cốt lõi của Kết luận 230

Kết luận 230 đặt ra những yêu cầu trong giai đoạn mới, rất cụ thể, quyết liệt nên đòi hỏi sự chuyển mình, đột phá mạnh mẽ từ bên trong các tổ chức hội quần chúng hiện nay:

Thứ nhất, về cơ chế tài chính chuyển dịch từ “đảm bảo” sang cơ chế “Nhà nước hỗ trợ kinh phí trên cơ sở nhiệm vụ cụ thể được Đảng, Nhà nước giao”. Đây là yêu cầu về tính hiệu quả, buộc các hội quần chúng phải bứt phá, tăng tốc trong thực hiện nhiệm vụ, có sản phẩm cụ thể để minh chứng được giá trị thực tiễn qua từng nhiệm vụ cụ thể được giao.

Thứ hai, về tinh gọn bộ máy cần rà soát, sắp xếp các pháp nhân trực thuộc, chỉ giữ lại những đơn vị thực sự cần thiết, hoạt động “đúng tôn chỉ và có hiệu quả thiết thực”. Điều này đòi hỏi sự quyết tâm chính trị, dũng cảm của người đứng đầu trong việc tinh giản những đơn vị cồng kềnh, nhiều tầng nấc, trùng lắp chức năng, nhiệm vụ, hoạt động yếu kém, không hiệu quả, không có sản phẩm cụ thể.

Thứ ba, về nguyên tắc hoạt động phải tuân thủ 3 tự 1 không (tự nguyện, tự quản, tự trang trải kinh phí, không vì mục tiêu lợi nhuận). Đồng thời, các hội quần chúng phải đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện của Đảng, dưới sự quản lý của Nhà nước và sự điều phối, thống nhất của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam.

Nhận định từ góc nhìn của Liên hiệp Hội An Giang

Từ thực tiễn hoạt động tại An Giang trong thời gian qua, chúng tôi nhận thấy Kết luận 230 đã “khơi thông”, giải quyết được “điểm nghẽn” về mặt tư duy quản lý, định hướng hoạt động của hội quần chúng. Trước đây, không ít quan niệm coi hội quần chúng là các tổ chức “đặc thù” và hoạt động hình thức. Tuy nhiên, việc Trung ương Đảng xác định rõ các hội quần chúng do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ đã một lần nữa khẳng định chính thức giá trị của các hội quần chúng nói chung và hội trí thức nói riêng.

Đối với Liên hiệp Hội An Giang, việc quán triệt và quyết tâm thực hiện Kết luận 230 cần được nhìn nhận qua 3 yếu tố sau đây:

Một là, tính chuyên nghiệp trong tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Khi kinh phí được hỗ trợ theo từng nhiệm vụ được giao, Liên hiệp Hội An Giang cần phải sáng tạo, đổi mới tư duy, nâng cao năng lực chuyên môn để trở thành một “cơ quan tham mưu độc lập” chất lượng cao cho Tỉnh ủy, UBND tỉnh và UBMTTQ Việt Nam tỉnh. Mỗi sản phẩm đạt được từ các nhiệm vụ phải có “hàm lượng khoa học công nghệ cao”, phải giải quyết được các bài toán đặc thù của địa phương như: Biến đổi khí hậu, nông nghiệp công nghệ cao, phát triển du lịch tâm linh, sinh thái,  kinh tế biên mậu, logistics xuyên biên giới, sạt lở bờ sông, quản lý tài nguyên và an ninh biên giới.

Hai là, tính hiệu quả của bộ máy, dù không có đơn vị trực thuộc, Liên hiệp Hội An Giang sẽ tập trung rà soát, nâng cao hiệu quả hoạt động tại đơn vị và tư vấn, hỗ trợ các hội, tổ chức thành viên trong hệ thống Liên hiệp Hội An Giang bám sát tôn chỉ, mục đích, chức năng và nhiệm vụ được giao. 

Ba là, công tác cán bộ, việc Trung ương Đảng giao Ban Tổ chức Trung ương sửa đổi quy định về “độ tuổi cán bộ lãnh đạo hội” là một hướng đi “đúng đắn, kịp thời”. Trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc, là những người được Đảng, Nhà nước rèn luyện, đào tạo, có kinh nghiệm, uy tín theo thời gian cống hiến, phục vụ cho Tổ quốc. Việc linh hoạt về độ tuổi sẽ giúp các hội quần chúng nói chung và Liên hiệp Hội An Giang nói riêng tận dụng được “chất xám, nguyên khí” của các nhà khoa học, nhà quản lý, chuyên gia đầu ngành, cán bộ nghỉ hưu đã từng hoạt động trong lĩnh vực khoa học, kỹ thuật, công nghệ nhưng vẫn còn sức khỏe, còn tâm huyết với sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ của nước nhà. 

Tóm lại, Kết luận số 230 là một “luồng sinh khí mới” thổi vào hoạt động của các hội quần chúng nói chung và hệ thống Liên hiệp Hội An Giang nói riêng. Với đội ngũ trí thức An Giang, đặc biệt là thời điểm sau sáp nhập, đây là thời điểm phù hợp để “tự đổi mới, tự nâng tầm vị thế, tự khẳng định giá trị, tự hào” khi được Đảng, Nhà nước tin tưởng, giao phó thực hiện nhiệm vụ chính trị. Chúng ta không chờ đợi sự bảo trợ, mà phải chủ động, quyết tâm, quyết liệt trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ và khẳng định giá trị bằng những đóng góp trí tuệ, bằng những sản phẩm cụ thể, thực chất trong quá trình phát triển KT-XH của tỉnh.

Chúng tôi tin tưởng rằng, dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự quản lý sát sao của UBND tỉnh và sự điều phối, đồng hành của UBMTTQ Việt Nam tỉnh thì Liên hiệp Hội An Giang sẽ thực hiện thắng lợi các yêu cầu của Kết luận 230, xứng đáng là một trong những “lực lượng chủ lực, nòng cốt” của giới trí thức trong hành trình đưa An Giang phát triển, tiếp tục duy trì vị thế tăng trưởng cao nhất của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong hiện tại và những năm tiếp theo.

TS. ĐÀO THANH HOÀNG 

Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh