Di tích Nam Linh Sơn tự: Khám phá quần thể kiến trúc cổ của Vương quốc Phù Nam

Ngày đăng: 26/12/2018

Xem với cở chữ : A- A A+
(Cổng TTĐT AG)- Văn hóa Óc Eo là nền văn hóa bản địa gắn liền với sự tồn tại của Vương quốc Phù Nam – một vương quốc thịnh trị có tầm ảnh hưởng bao trùm từ Nam Bộ Việt Nam qua Campuchia, Thái Lan, Myanmar và một phần Malaysia ngày nay.

Responsive image

Khai quật khu vực Nền Chùa Linh Sơn (Thị trấn Óc Eo) tháng 01/2018


Tại Nam Bộ, nhiều di tích văn hóa Óc Eo đã được phát hiện và khai quật ở các tỉnh, thành phố như An Giang, Kiên Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Bạc Liêu, Vĩnh Long, Trà Vinh, Tiền Giang, Long An, Tây Ninh, Tp. Hồ Chí Minh, Đồng Nai…

 

Tại tỉnh An Giang, di tích văn hóa Óc Eo được phát hiện trên địa bàn các huyện Tri Tôn, Tịnh Biên, Thoại Sơn. Trong đó, tập trung dầy đặc tại vùng đất trải rộng từ cánh đồng Óc Eo đến rìa phía đông núi Ba Thê (Thoại Sơn) với diện tích gần 450 ha. Từ năm 1944 đến nay, nhiều di tích ở khu vực này đã được khai quật như Giồng Xoài, Gò Óc Eo, Gò Cây Thị, Gò Da, Giồng Cát, Trung Sơn, Gò Út Trạnh, Nam Linh Sơn, Gò Cây Me, Gò Tư Trăm, Gò Út Nhanh… 

 

Trong đó, Di tích Nam Linh Sơn tự rộng hơn 350m2 là địa điểm khai quật có giá trị quan trọng nằm trong khu vực trung tâm của nền văn hóa Óc Eo – An Giang, được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Khu vực này đã phát hiện nhiều đan đá, chân tán, mi cửa, sàn gạch, vỉa gạch cùng rất nhiều di vật như tượng thần Visnu, bia đá và ngói…  

 

Di tích Nam Linh Sơn tự gồm quần thể kiến trúc lớn với quy mô và hệ thống dẫn nước, cống ngầm bằng đá và gạch phức tạp…  thể hiện kỹ thuật xây dựng trình độ cao của các cư dân cổ từ hơn 1.000 năm trước. Đây có thể là ngôi đền lớn có nơi hành lễ ở giữa cùng nhiều phòng cho tu sĩ và người phục dịch ở. Kiến trúc này có quan hệ với kiến trúc hiện nằm dưới nền chùa Linh Sơn cùng những di tích đã được ghi nhận ở phía đông núi Ba Thê.  

 

Responsive image

Mới đây nhất, vào tháng 1/2018, khu vực Nền Chùa - Linh Sơn Tự (Thị trấn Óc Eo) đã được chính quyền địa phương cùng các nhà khoa học tổ chức khai quật. Qua đó, các nhà khảo cổ đã tìm được số lượng di vật rất lớn gồm vật liệu kiến trúc, đồ gốm sinh hoạt, mảnh tượng…  có niên đại kéo dài từ khoảng thế kỷ thứ I đến sau thế kỷ XII (Công nguyên).   

 

Theo các nhà nghiên cứu, Tượng thờ Bàlamôn và Phật giáo (ảnh hưởng của văn hóa Ấn Độ) bằng đá và bằng gỗ được tìm thấy rất nhiều tại các di chỉ khảo cổ Óc Eo đã phản ánh sự phát triển rực rỡ trong nghệ thuật điêu khắc của cộng đồng cư dân bản địa từ TK V đến TK VII Công Nguyên. Đồng thời thể hiện trình độ tiếp biến một cách linh hoạt tinh hoa văn hóa nước ngoài của người dân. 

 

Dưới đây là một số hình ảnh cổ vật được triển lãm tại Nhà Trưng bày Ban quản lý di tích lịch sử văn hóa Óc Eo – An Giang: 

 

Responsive image
Responsive image

Các phần tượng đầu người, đầu thần Vishnu được tìm thấy tại di tích Nam Linh Sơn Tự và Gò Cây Trôm (Ba Thê – Thoại Sơn)  Các hình tượng thần thoại trong điện thờ Ấn Độ giáo và Phật giáo… 

 

Responsive image

Hiện vật gạch trang trí làm bằng đất nung ở thế kỷ thứ VI-VII Công Nguyên đã được tìm thấy tại Óc Eo năm 1944. Cùng các tượng thời Linga; một phần cánh tay tượng Phật được tìm thấy tại Gò Cây Trôm (Vọng Thê – Thoại Sơn) vào năm 1942, 1944.      

Responsive image

Các loại nồi bình, đĩa đèn, đất nung ở thế kỷ thứ VI-VII (Công Nguyên), đa số được tìm thấy tại di tích Nam Linh Sơn Tự vào các năm 1993,1998,1999./.  

 

 

Responsive image

Hữu Trực
 

Danh mục