Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Tỉnh An Giang
cổng thông tin điện tử tỉnh an giang

Nắng là vitamin

Ngày đăng: 19/04/2019

Xem với cở chữ : A- A A+
(Cổng TTĐT AG)- Vitamin (Vit) D không chỉ bảo đảm sự phát triển bình thường của bộ xương, duy trì sự cần bằng canxi nội môi, duy trì nồng độ canxi ngoài tế bào, tham gia kiểm soát nồng độ canxi trong máu, và còn tham gia vào quá trình biệt hóa tế bào, điều hòa miễn dịch, điều hòa huyết áp…

Responsive image

Tắm nắng buổi sáng cho bé

Ngoài trẻ sơ sinh nhu cầu một phần Vit D của trẻ được huy động từ nguồn dự trữ khi còn là bào thai, vit D được đưa vào cơ thể qua thức ăn như: Gan, trứng, dầu cá thu, bơ, cá hồi… dưới dạng vit D hoặc các chất tiền vit D, và được cơ thể tổng hợp ở da. Do vậy, vit D được gọi Vit D của nắng.

Vit D từ thức ăn cơ thể hấp thu từ ruột non, rồi theo hệ thống bạch mạch vào máu. Vì một bệnh lý nào đó gây rối loạn sự bài tiết mật, chẳng hạn bị tắt mật, viêm gan, xơ gan… thì quá trình hấp thu vit D sẽ bị ảnh hưởng. và vì bất kỳ lý do gì làm trở ngại đến sự hấp thu mở, chẳng hạn viêm tụy , cũng sẽ ảnh hưởng đến sự hấp thu vit D. Tuy nhiên, bữa ăn hàng ngày thật sự mới chỉ đáp ứng một phần nhu cầu vit D, phần còn lại là do da tổng hợp với tác động quang hóa của tia tử ngoại có trong ánh nắng mặt trời, biến tiền chất vit D là 7 dehydrocholesterol ở lớp biểu bì chuyển thành tiền vit D3. Quá trình này phụ thuộc vào nhiều nhân tố: Độ tuổi, tiền vit D3, màu da, mùa, thời gian trong ngày… 

Ở đây nồng độ vit D, canxi phosphor và PTH ( panathyroid hormone) trong máu là những nhân tố điếu hòa sinh tổng hợp vit D. Khi canxi trong máu giảm sẽ kích thích bài tiết PTH để huy động canxi từ xương vào máu làm tăng canxi trong máu và giả bài tiết canxi qua thận, đồng thời làm giảm phosphor trong máu. Khi ánh nắng mặt trời quá nhiều hay tiếp xúc lâu dưới ánh năng mặt trời, tiền vit D sẽ được chuyển thành dạng không có hoạt tính sinh học nên không xảy ra tình trạng sản xuất thừa vit D, và không bị ngộ độc vit D.

Vit D có đầy đủ tính chất của một hormone steroid cổ điển, do cơ quan nội tiết ở thận tổng hợp. Trong cơ thể, qua một quá trình biến đổi thành dạng có hoạt tính sinh học, vit D theo tuần hoàn máu đến tế bào đích ở ruột và xương… Khi canxi, phosphor trong máu giảm, huyết thanh tăng sẽ kích thích tổng hợp vit D. Ngược lại canxi máu tăng, phosphor sẽ giữ lại ở thận, huyết thanh và vit D giảm sẽ ức chế tổng hợp vit A.

Ở tại ruột: chức năng hormone chính của vit D là kích thích vận chuyển canxi và phosphor từ ruột vào máu, tham gia tiêu hủy xương với sự hợp lực của PTH hormone cận giáp trạng. Quá trình hấp thu canxi xảy ra suốt chiều dài của ruột nhưng chủ yếu ở tá tràng. Khi thiếu vit D quá trình này sẽ ngưng trệ, cơ thể trong trạng thái cân bằng canxi âm, sự khoáng hóa xương bị rối loạn. Sự hấp thu phosphate ở ruột cũng chịu tác động của vit D, song so với canxi, hoạt động là phụ vì sự hấp thu phosphate phần lớn là thụ động. Do vậy, khi bị thiếu vit D hoặc suy thận gây chuyển hóa vit D, sự hấp thu canxi bị ngừng lại nhưng sự hấp thu của phosphate ở ruột dẫn bình thường.

Ánh nắng mặt trời không hoàn toàn xấu: Khi nói đến mặt trời, ý nghĩ đầu tiên có thể là về thiệt hại mà nó gây ra cho cơ thể. Và tiếp xúc ánh mặt trời quá nhiều có thể gây ra một số loại vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Nhưng đứng dưới ánh mặt trời một thời gian ngắn, đặc biệt là vào đầu ngày có thể tốt cho chúng ta. Vit D là Tia UV của mặt trời giúp cơ thể chúng ta tạo ra chất dinh dưỡng quan trọng đối với xương, tế bào máu và hệ thống miễn dịch của chúng ta. Nó cũng giúp chúng ta nhận và sử dụng một số khoáng chất, như canxi và phốt pho. Quá nhiều thời gian bên ngoài có thể làm tăng nguy cơ ung thư da, nhưng những người sống ở những nơi không có nhiều ánh sáng mặt trời có thể có nhiều loại bệnh hơn, bao gồm vú, đại tràng, tuyến tiền liệt và phổi.

Tỷ lệ mắc các bệnh nghiêm trọng khác như bệnh đa xơ cứng, cao huyết áp, tiểu đường và bệnh tim, cũng có thể cao hơn. Theo các nghiên cứu mới nhất, ánh nắng mùa hè ngoài tác dụng có lợi cho huyết áp còn cải thiện giấc ngủ làm cho giấc ngủ sâu và ngon hơn nhờ vào tác dụng thiết lập đồng hồ bên trong cơ thể của chúng ta giảm cân, ánh sáng buổi sáng cũng có thể giúp mọi người giảm cân. Các nhà khoa học cho rằng tia nắng mặt trời có thể thu nhỏ các tế bào mỡ dưới bề mặt da của bạn. Nắng nhiều hơn có nghĩa là bạn có thể tập luyện nhiều hơn, điều này tốt cho bạn theo nhiều cách, bao gồm cả việc giảm cân. 

Ánh sáng mặt trời giúp tăng cường hormone tích cực trong não được gọi là serotonin, hormone này cung cấp năng lượng và giúp bạn bình tĩnh và tập trung. 

Đối với mắt: Lượng ánh nắng mặt trời vừa phải có thể giúp bạn nhìn thấy mọi thứ ở khoảng cách xa hơn (cận thị). Nhưng quá nhiều ánh sáng mặt trời trực tiếp có thể làm tổn thương mắt. Nó có thể dẫn đến mờ mắt và tăng nguy cơ đục thủy tinh thể. 

Để điều trị vàng da: Ngoài một số vấn đề về da, ánh nắng mặt trời có thể được sử dụng để điều trị tình trạng vàng da chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh. Nó xảy ra khi có quá nhiều bilirubin hóa học trong máu, và nó làm cho da của bé trông hơi vàng. Đặt em bé trong ánh sáng mặt trời phía sau cửa sổ (để lọc ra các loại tia có hại) có thể giúp loại bỏ bilirubin. Không bao giờ đặt trẻ sơ sinh dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp bên ngoài. Quá nhiều thời gian bên ngoài mà không có gì bảo vệ có thể làm cho chúng ta dễ bị ung thư da hơn. Nó cũng có thể làm da của chung ta lão hóa nhanh hơn, gây ra nếp nhăn, hỏng kết cấu da và có đốm đen. Và da bị cháy nắng sử dụng các tế bào từ hệ thống miễn dịch của chúng ta để chữa lành. Điều đó có thể ảnh hưởng đến khả năng chống lại vi trùng của cơ thể và khiến chúng dễ bị bệnh hơn.

Tóm lại: Tắm nắng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng tắm nắng cũng phải đúng phương pháp. Để đảm bảo an toàn, nên tắm nắng trong khoảng 15 - 30 phút vào mỗi buổi sáng. Đối với những người có sức khỏe tốt, có thể áp dụng trong khoảng 1g. Khi mới bắt đầu tắm nắng, chỉ nên phơi nắng khoảng 5 - 10 phút để làn da thích ứng dần với ánh nắng mặt trời. Thời điểm tắm nắng an toàn là 7 giờ - 9 giờ sáng đối với mùa đông, 6g30 - 7g30 sáng đối với mùa hè. Vào thời điểm này, các tia tử ngoại thấp, không gây hại cho sức khỏe mà còn giúp da hấp thụ vitamin D./. 

                                                                     DS. Nguyễn Thanh Tùng