Chào mừng bạn đến với Cổng thông tin điện tử Tỉnh An Giang
cổng thông tin điện tử tỉnh an giang

Thuận lợi và khó khăn đối với xuất khẩu sản phẩm nông, thủy sản Việt Nam sang thị trường Trung Quốc

Ngày đăng: 15/05/2019

Xem với cở chữ : A- A A+
(Cổng TTĐT-AG)-Trong mối quan hệ thương mại, Việt nam và Trung Quốc có nhiều điều kiện vô cùng thuận lợi, với đường biên giới trên bộ dài 1.406 km, tiếp giáp giữa 7 tỉnh biên giới phía Bắc Việt Nam với tỉnh Vân Nam và Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, Trung Quốc.

Responsive image

Vận tải hàng hóa tiện lợi, tiết giảm nhiều chi phí với nhiều hình thức đa dạng gồm đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không. Tính bổ sung lẫn nhau trong cơ cấu kinh tế vì Trung Quốc có nhu cầu lớn đối với các mặt hàng nông thủy sản nhiệt đới của Việt Nam; và xuất khẩu các sản phẩm, máy móc công nghiệp phù hợp với nhu cầu và tiềm lực tài chính của doanh nghiệp Việt Nam. Hình thức trao đổi thương mại đa dạng gồm thương mại chính quy và các hình thức thương mại biên giới.

Trong năm 2018, Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu nông sản của TQ chiếm tỷ trọng 5% tổng kim ngạch ngoại thương của Trung Quốc. Kim ngạch nhập khẩu nông sản của Trung Quốc tăng 8,9%. Nhập siêu trong nông sản tăng 14%.

Một số mặt hàng nông sản nhập khẩu của Trung Quốc năm 2018 cụ thể: Gạo nhập khẩu 3,07 triệu tấn,  giảm 23,6%; Thủy sản nhập khẩu 14,8 tỷ USD, tăng 31%; Thịt bò nhập khẩu 1,03 triệu tấn, tăng 49,5%; Thịt lợn nhập khẩu 1,19 triệu tấn, giảm 2%; Quả tươi nhập khẩu đạt 8,4 tỷ USD, tăng 34,5%; Rau nhập khẩu 830 triệu USD, tăng 50%; Sắn lát nhập khẩu 4,79 triệu tấn, giảm 41%.Trong năm 2018, 10 nhóm mặt hàng nông, lâm, thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc cụ thể: Rau quả, cao su, gỗ và sản phẩm gỗ, thủy sản, sắn và các sản phẩm từ sắn, gạo, hạt điều, sản phẩm từ cao su, chè.

Về đặc trưng thị trường Trung Quốc, văn hóa tiêu dùng và nhu cầu đối với các sản phẩm nông thủy sản… rất đa dạng; 32 tỉnh/thành phố đều có nhu cầu khác nhau đối với từng loại sản phẩm cụ thể. Mỗi địa phương với dân số lớn có thể coi là 1 thị trường riêng lẻ như Sơn Đông (90,5 triệu người), Hà Nam (90,4 triệu người), Quảng Đông (104,3 triệu người), Tứ Xuyên (80,4 triệu người), Hà Bắc (71,8 triệu người), Giang Tô (75,6 triệu người), Hồ Nam (65,6 triệu người)...Bình quân đầu người trên GDP ngày càng cao như Bắc Kinh 21.188 USD, Thượng Hải 20.421 USD, Thiên Tân 18.021 USD, Giang Tô 17.445 USD, Chiết Giang 14.907 USD, Phúc Kiến 13.838 USD…(số liệu năm 2018) nên yêu cầu về chất lượng sản phẩm ngày càng cao.

Trong thời gian tới, định hướng xuất khẩu đối với một số sản phẩm nông, thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc đối với các mặt hàng như: Gạo, chủng loại như gạo cao cấp  (gạo thơm) và gạo phổ thông dùng làm nguyên liệu chế biến thực phẩm qua các tỉnh Quảng Đông, Quảng Tây, Vân Nam, Bắc Kinh, Trùng Khánh, Chiết Giang, Phúc Kiến, Hồ Nam….; Mặt hàng hoa quả nhiệt đới, hiện có 9 chủng loại hoa quả được phía Trung Quốc cho phép nhập khẩu chính ngạch là: Thanh long, dưa hấu, vải thiều, nhãn, xoài, chôm chôm, chuối, mít và măng cụt. Hiện nay, đang đàm phán thêm các sản phẩm: Sầu riêng, chanh leo, bưởi, bơ, dừa, na và quả roi. Kim ngạch nhập khẩu xoài năm 2018 của Trung Quốc là 20 triệu USD; kim ngạch nhập khẩu chuối là 880,6 triệu USD; Mặt hàng thủy sản với Chủng loại sản phẩm thủy sản Việt Nam hiện được xuất khẩu sang Trung Quốc chủ yếu là: Tôm đông lạnh, cá tra, cá basa, cua, ghẹ, bạch tuộc. Hình thức vận chuyển sang các thị trường khu vực miền Đông như Thượng Hải (đường hàng không), Chiết Giang (đường biển) và Quảng Tây (đường bộ). Kim ngạch nhập khẩu tôm của Trung Quốc năm 2018 là 4,37 tỷ USD; đa phần là tôm đã qua chế biến, tôm đông lạnh.

Responsive image

Khi xuất sang thị trường Trung Quốc, Việt Nam sẽ có những thuận lợi như: Nhóm hàng nông, lâm, thủy sản khi xuất khẩu sang Trung Quốc được hưởng ưu đãi thuế quan nhập khẩu trong khuôn khổ ACFTA với mức thuế cơ bản là 0%. Trung Quốc tăng cường và khuyến khích nhập khẩu hàng hóa từ nước ngoài. Hình thức thương mại đa dạng như: Thương mại chính quy, Hoạt động thương mại biên giới, Hình thức thương mại điện tử ngày càng phát triển. Trung Quốc có nhu cầu lớn đối với các sản phẩm xuất khẩu mà Việt Nam có thế mạnh về hàng nông lâm sản: gạo, sắn và các sản phẩm sắn, cao su, chè, rau quả nhiệt đới...hàng thủy sản: tôm sú, tôm thẻ chân trắng, cá da trơn đông lạnh và cá da trơn phi lê động lạnh...

Bên cạnh những thuận lợi, thị trường xuất khẩu sang Trung Quốc vẫn còn tồn tại những khó khăn, sản phẩm nông thủy sản xuất khẩu sang Trung Quốc chịu sự cạnh tranh gay gắt từ các sản phẩm cùng loại của các nước ASEAN và một số sản phẩm như Gạo chịu sự quản lý về hạn ngạch nhập khẩu do Bộ Thương mại và Ủy ban Phát triển Cải cách quốc gia Trung Quốc quy định. Việc xác minh năng lực doanh nghiệp đối tác phía Trung Quốc chưa được chú trọng và còn nhiều hạn chế. Thiếu thông tin tổng thể về thị trường Trung Quốc như chính sách xuất nhập khẩu, nhu cầu thị trường, hệ thống thương nhân để kết nối và giao dịch. Rào cản ngôn ngữ trong giao dịch với các doanh nghiệp Trung Quốc, một số doanh nghiệp chưa có sự chuẩn bị về đội ngũ cán bộ am hiểu tiếng Trung để phục vụ công tác liên hệ, kết nối với các doanh nghiệp Trung Quốc.

Khi giao dịch, kinh doanh tại thị trường Trung Quốc, cần phải lưu ý một số vấn đề, các doanh nghiệp nên thông qua hệ thống các Thương vụ, Chi nhánh Thương vụ và Văn phòng Xúc tiến Thương mại của Bộ Công Thương đặt tại Trung Quốc cũng như cơ quan Thương vụ của Trung Quốc đặt tại Việt Nam để tìm kiếm các đối tác phù hợp và có uy tín tại Trung Quốc. Thông qua các hoạt động giao thương, tham dự các hoạt động Hội chợ, triển lãm do Bộ Công Thương và các tổ chức, cơ quan xúc tiến thương mại của nhà nước tổ chức tại Trung Quốc như Hội chợ Trung Quốc – ASEAN (CAEXPO), Hội chợ Xuất nhập khẩu hàng hóa Côn Minh...Tham dự các hoạt động giao thương, Hội chợ, triển lãm do các cơ quan quản lý nhà nước của Trung Quốc, chính quyền của các địa phương của Trung Quốc, các Hiệp hội, ngành hàng của Trung Quốc phối hợp với các cơ quan hữu quan của Việt Nam tổ chức tại Việt Nam.

Cần xác minh thực lực và uy tín của các doanh nghiệp Trung Quốc nhất là các đối tác được tìm kiếm qua hình thức internet. Mọi giao dịch đều phải thực hiện bằng hình thức hợp đồng theo thông lệ của thương mại quốc tế với các điều khoản về giao dịch và giải quyết tranh chấp được thống nhất chặt chẽ và có tình ràng buộc cao. Nên có sự tìm hiểu về các quy định xuất nhập khẩu của Chính phủ Trung Quốc đối với các hàng hóa mà doanh nghiệp có kế hoạch hợp tác, giao dịch với đối tác Trung Quốc nhất là những sản phẩm như thực phẩm, nông sản, thủy sản vì đây là những sản phẩm chịu sự kiểm soát ngặt nghèo về vấn đề kiểm dịch./.

Bài, ảnh: Như Hùng