Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng

Cập nhật : 11/01/2017 | 10:34
Phóng lớn Trở về mặc định Thu nhỏ    
(Cổng TTÐT An Giang) - Hồ Chí Minh là một nhà tư tưởng, nhà lý luận về đạo đức, một lãnh tụ cách mạng đã bàn nhiều nhất, bàn một cách sâu sắc, cô đọng, thấm thía và quan tâm hàng đầu đến vấn đề đạo đức. Và chính Người, cả cuộc đời đã tự mình thực hiện một cách hoàn chỉnh, trọn vẹn nhất những tư tưởng và khát vọng đạo đức do mình đặt ra; trở thành một tấm gương đạo đức trong sáng, gần gũi và độc đáo nhất.

Thứ nhất, tư tưởng Hồ Chí Minh về nền đạo đức Việt Nam là đạo đức mới, đạo đức cách mạng, “…đó không phải là đạo đức thủ cựu. Nó là đạo đức mới, đạo đức vĩ đại, nó không phải vì danh vọng của cá nhân, mà vì lợi ích chung của Đảng, của dân tộc, của loài người”. Đạo đức cách mạng do Người đề xướng mang bản chất và phẩm chất của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, kết hợp nhuần nhuyễn và sinh động với những truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc ta và những tinh hoa đạo đức của loài người. Nó phải được thấm sâu vào đời sống, trở thành một bộ phận đặc trưng của nền văn hóa Việt Nam, của Văn hiến Việt Nam hiện đại.


 Thứ hai, Hồ Chí Minh bàn về những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam thời đại mới thuộc mọi đối tượng, mọi lĩnh vực, phạm vi hoạt động và sinh sống, cũng như trong các quan hệ phong phú, phức tạp, tinh tế của con người... Người khái quát thành những phẩm chất cơ bản của con người Việt Nam, những chuẩn mực chung của nền đạo đức cách mạng Việt Nam, đó là: (1) Trung với nước, hiếu với dân là phẩm chất bao trùm nhất, quan trọng nhất; là định hướng chính trị - đạo đức lớn nhất cho mỗi người. (2) Yêu thương con người là một trong những phẩm chất đạo đức đẹp đẽ và cao cả nhất mà Hồ Chí Minh yêu cầu và khẳng định đối với con người Việt Nam và chính Người đã chứng minh tuyệt vời phẩm chất đó bằng toàn bộ cuộc đời mình. (3) Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư là những phẩm chất được Hồ Chí Minh đề cập nhiều nhất, thường xuyên nhất khi nói về đạo đức cách mạng. (4) Tinh thần quốc tế chân chính, trong sáng là yêu cầu và phẩm chất đạo đức mới của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nhằm vào xây dựng tình đoàn kết “bốn phương vô sản đều là anh em”.
 

Thứ ba, cùng với việc đúc kết thành lý luận về nền đạo đức mới, Hồ Chí Minh đồng thời xác định những nguyên tắc và phương châm xây dựng đạo đức mới để định hướng cho sự lãnh đạo của Đảng và cho việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức của mỗi con người. Theo Hồ Chí Minh, để xây dựng nền đạo đức mới, chúng ta cần:


 (1) Nói đi đôi với làm và cao hơn là làm rồi mới nói, làm nhiều, nói ít và thậm chí làm hết lòng, làm tận tụy mà không nói, không tự phô trương mình; phải nêu gương về đạo đức là một yêu cầu, một phương châm lớn và sâu sắc để xây dựng đạo đức mà bằng cả cuộc đời mình, Hồ Chí Minh đã thực hiện một cách triệt để, nghiêm túc và trọn vẹn. 


  (2) Xây đi đôi với chống, muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây là con đường để xây dựng đạo đức mới, là nguyên tắc được Hồ Chí Minh khẳng định và vận dụng thường xuyên, linh hoạt, đầy sáng tạo trong chỉ đạo thực hiện. Hồ Chí Minh đã nhiều lần vạch ra rất cụ thể những khuyết điểm, những căn bệnh đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhân dân và coi đó là tội ác, là kẻ thù nguy hiểm của nhân dân. Từ đó, Người yêu cầu: “Cần phải nêu những đồng chí đã ăn hối lộ ra để cho dư luận quở trách và cần phải đuổi họ ra khỏi Đảng.... Phải lập tức đề nghị một đạo luật để trừng trị những vụ hối lộ”.


 (3) Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời, kiên trì, bền bỉ, hàng ngày, bởi vì “Đạo đức cách mạng không phải trên trời rơi xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện, bề bỉ, hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện, càng trong”. 


 (4) Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, đất nước ta bước vào xây dựng và đổi mới sau khi giành được độc lập, tự do và thống nhất Tổ quốc là “một cuộc chiến đấu khổng lồ” để “chống lại những gì đã cũ kỹ, hư hỏng, để tạo ra những cái mới mẻ, tốt tươi”. Đặc biệt, trong những điều kiện mới, vấn đề đạo đức đang trở thành một trong những vấn đề bức xúc nhất, có ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín, quyền lãnh đạo và niềm tin của nhân dân đối với Đảng, tác động tiêu cực đến toàn bộ nền đạo đức xã hội mà chúng ta đã dày công xây dựng nhiều thập kỷ qua.


 Trở về và thấu hiểu sâu hơn nữa tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh sẽ giúp chúng ta vững tâm, kiên định đi tới trong cuộc đấu tranh vì một nền đạo đức Việt Nam mới, đạo đức cách mạng, ngang với tầm vóc của dân tộc và thời đại./.


Quốc Khánh