Cổng thông tin điện tử tỉnh an giang

Kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh: Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường trả lời chất vấn công tác quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên cát trên địa bàn tỉnh

14/07/2017

(Cổng TTĐT AG)- Sáng nay ngày 14/7/2017, Kỳ họp thứ 5 Hội đồng nhân dân tỉnh đã diễn ra phiên chất vấn và trả lời chất vấn tại Hội trường.

 Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Trần Đặng Đức đăng đàn trả lời chất vấn nội dung về việc quản lý khai thác, sử dụng tài nguyên cát trên địa bàn tỉnh. Kết quả như sau:  


Đối với công tác quy hoạch và cấp phép khai thác khoáng sản: Tỉnh An Giang có 2 nhánh sông Tiền và sông Hậu chảy qua, có điều kiện thuận lợi về nguồn cát sông. Tuy nhiên, tỉnh cũng là nơi thường xảy ra sạt lở bờ sông nên khi lập quy hoạch khai thác khoáng sản cát sông, Tỉnh ủy, UBND tỉnh rất thận trọng, chú ý đến phòng tránh sạt lở, tác động xấu đến môi trường, chỉ chấp thuận quy hoạch khai thác cát sông tại các khu vực bồi lắng, kết hợp với chỉnh trị dòng chảy phòng tránh sạt lở. 
 
Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Trần Đặng Đức trả lời chất vấn tại diễn đàn kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh (ảnh)

Theo quy hoạch khoáng sản được UBND tỉnh phê duyệt, thời điểm năm 2012 (Luật Khoáng sản có hiệu lực) trên địa bàn tỉnh có 13 khu mỏ cát sông được UBND tỉnh cấp phép cho 09 doanh nghiệp với tổng diện tích 442 ha, tổng công suất khai thác 2,3 triệu m3/năm, tổng trữ lượng 29 triệu m3. 


Từ năm 2012 đến nay, UBND tỉnh không cấp giấy phép cho triển khai các khu mỏ mới mà chỉ cấp gia hạn, nâng cấp trữ lượng cho các mỏ hiện tại và đóng cửa 06 khu mỏ hết trữ lượng khai thác. Hiện tại có 02 khu mỏ đang làm thủ tục đóng cửa và 09 khu mỏ đang khai thác do 06 doanh nghiệp thực hiện. Tổng công suất khai thác hiện nay là 1.940.000m3/năm, trữ lượng còn lại là 22 triệu m3. 


Năm 2017, UBND tỉnh cho phép đưa 02 mỏ cát sông vào kế hoạch đấu giá khai thác, Sở Tài nguyên và Môi trường đang lập phương án đấu giá trình UBND tỉnh phê duyệt làm cơ sở thực hiện. Có thể nói, do chú trọng phòng tránh tác động sạt lở bờ sông nên việc tổ chức khai thác cát sông trên địa bàn tỉnh trong nhiều năm vừa qua với quy mô khá nhỏ so với các tỉnh (trữ lượng khai thác chỉ bằng ¼ so với Đồng Tháp), công suất khai thác hàng năm không đủ đáp ứng trên địa bàn tỉnh. 



Về quản lý nhà nước trong cấp phép và khai thác cát: Việc cấp phép khai thác cát sông được thực hiện tuân thủ Luật Khoáng sản và các văn bản dưới luật. Quy trình thực hiện qua 6 bước: (1) lựa chọn tổ chức cấp giấy phép thăm dò, (2) cấp giấy phép thăm dò, (3) phê duyệt trữ lượng, (4) thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, (5) thẩm định thiết kế cơ sở và dự án đầu tư, (6) cấp phép khai thác. 


Đánh giá tác động môi trường dự án khai thác khoáng sản cát sông là một khâu quan trọng trong quy trình thu tục hành chính cấp phép. Báo cáo đánh giá tác động môi trường được Hội đồng thẩm định (do UBND tỉnh thành lập) thực hiện. Hội đồng thẩm định bao gồm Sở Tài nguyên và Môi trường và các sở ngành liên quan, các chuyên gia trong lĩnh vực khai thác cát sông và UBND cấp huyện nơi có dự án khai thác. Nội dung thẩm định chủ yếu là tác động biến đổi địa hình đáy sông, tác động dòng chảy lên đường bờ gây sạt lở, khai thác sử dụng nguồn nước, ảnh hưởng giao thông đường thủy. Quá trình thẩm định, Hội đồng có thể tham vấn ý kiến cộng đồng trước khi phê duyệt. Doanh nghiệp phải ký quỹ phục hồi môi trường theo quy định pháp luật.  
 

Trữ lượng và diện tích cấp phép khai thác được tính toán dựa trên kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường, thiết kế cơ sở, phương án an toàn giao thông. Trữ lượng và diện tích cấp phép khai thác được lấy ý kiến các ngành hoặc tổ chức Hội đồng thẩm định trước khi trình UBND tỉnh phê duyệt. 


Tổng thời gian thực hiện các thủ tục theo quy trình cấp phép là khá dài do phải qua nhiều thủ tục tư vấn và thẩm định. Bộ Tài nguyên và Môi trường đang xem xét đề xuất cải cách bỏ các thủ tục không cần thiết.  


Trước khi khai thác, Doanh nghiệp phải thông báo kế hoạch khai thác cho chính quyền địa phương, các Sở, ngành có liên quan, thả phao giới hạn khu vực khai thác theo Phương án đảm bảo an toàn giao thông, cắm biển báo công khai các nội dung chính của Giấy phép được cấp. UBND xã tổ chức họp dân để công bố khu vực khai thác, đồng thời thành lập tổ giám sát nhân dân để giám sát quá trình khai thác. 


Định kỳ 6 tháng Doanh nghiệp thực hiện báo cáo trữ lượng khai thác và báo cáo kết quả giám sát tác động môi trường cho Sở Tài nguyên và Môi trường để theo dõi xử lý các vấn đề liên quan đến trữ lượng và tác động môi trường. 
 

Trong quá trình khai thác, nếu phát hiện có dấu hiệu sạt lở thì doanh nghiệp phải dừng ngay hoạt động khai thác, tổ chức đo đạc đánh giá lại các tác động về sạt lở. Trường hợp không đảm bảo an toàn sẽ cắt giảm diện tích hoặc dừng thực hiện dự án. Định kỳ và đột xuất các Đoàn kiểm tra liên ngành của huyện, của tỉnh, các cơ quan chức năng sẽ kiểm tra doanh nghiệp về các quy định trong khai thác, vận chuyển, kinh doanh cát sông trên địa bàn.


Từ đầu năm đến nay, cơ quan chức năng huyện, tỉnh đã tổ chức kiểm tra 149 lượt, phát hiện và xử phạt vi phạm hành chính 46 trường hợp, tịch thu 06 phương tiện (gồm: 02 xáng cạp và 04 phương tiện bơm hút). Bên cạnh đó, UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các địa phương, cơ quan công an rất quyết liệt tăng cường thanh tra, kiểm tra xử lý các vi phạm trong khai thác cát nên ít sai phạm. Gần đây do giá cát tăng cao, khai thác trái phép có biểu hiện gia tăng, Chính Phủ đã họp và chỉ đạo các địa phương quyết liệt hơn nữa để đấu tranh chống “cát tặc”, xem xét cả việc truy cứu trách nhiệm hình sự. Đoàn liên ngành của tỉnh cũng đã họp và phân công tăng cường trong thời gian tới. 


Về tình hình quản lý giá cát: Giám đốc Trần Đặng Đức cho biết việc quản lý giá cát không thuộc chức trách của Sở Tài nguyên và Môi trường. Tuy nhiên, theo quan sát của Sở thì nguyên nhân chính là do mất cân đối cung cầu nguồn cát do Chính phủ cho dừng các dự án nạo vét thông luồng trên phạm vi toàn quốc. Nguồn cát khan hiếm đã đẩy giá lên cao, thậm chí có tình trạng lợi dụng tình hình khan hiếm cát để làm giá (như báo cáo của Bộ Công An vừa qua tại Hội nghị trực tuyến Chính phủ).   


Trên địa bàn tỉnh giá cát cũng tăng lên 2-3 lần, công trình đầu tư công, các dự án của doanh nghiệp (kể cả các dự án giao thông của Bộ Giao thông) cũng thiếu hụt nguồn cát san lấp. Qua cân đối năng lực khai thác trên địa bàn tỉnh thì từ nay đến cuối năm chỉ cân đối được từ 800.000m3 -1 triệu m3 (trong khi yêu cầu của tỉnh là hơn 3,7 triệu m3 theo Sở Xây Dựng). Từ nay đến 2020 cũng khó đảm bảo nhu cầu trên địa bàn tỉnh. 



Trước tình hình nêu trên, UBND tỉnh đã có chỉ đạo triển khai nhiều giải pháp nhằm để quản lý giá cát, ổn định thị trường, cụ thể giao nhiệm vụ cho Sở Tài nguyên và Môi trường khẩn trương triển khai các dự án chỉnh trị dòng chảy, hạn chế sạt lở trên địa bàn tỉnh (Tiểu dự án 1 - nhánh trái cù lao Mỹ Hòa Hưng, Dự án nạo vét hạn chế sạt lở bờ sông Hậu, xã Châu Phong, TX. Tân Châu, tiếp tục triển khai dự án nạo vét sông Cái Vừng, huyện Phú Tân).


Giao Sở Tài chính chủ trì xác định cụ thể đơn giá cát, phù hợp với thực tế và ổn định thị trường cát. Giao cho Công an tỉnh tăng cường công tác tuần tra kiểm soát các đơn vị đang khai thác cát trên địa bàn tỉnh. Đồng thời UBND tỉnh cũng giao cho Sở Xây dựng nghiên cứu vật liệu thay thế vật liệu cát để xây dựng công trình trong thời gian tới. 


Ngoài ra, trong buổi làm việc với các đơn vị khai thác cát sông, UBND tỉnh giao Sở Xây dựng làm đầu mối liên hệ với chủ đầu tư lập danh mục cụ thể các công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước, có nhu cầu về cát san lấp và xây dựng theo thứ tự ưu tiên (công trình xây dựng khẩn cấp; công trình xây dựng thuộc Chương trình nông thôn mới; công trình phúc lợi xã hội) từ nay đến cuối năm 2017.


Để đáp ứng yêu cầu nguồn cát, ngoài chỉ đạo của UBND tỉnh, thời gian tới Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ cho đo đạc kiểm tra lại toàn bộ địa hình đáy sông, khảo sát các khu vực bồi lắng, khu vực cần chỉnh trị và khảo sát khu vực quy hoạch cát núi trên địa bàn huyện Tịnh Biên để đề xuất lộ trình khai thác đảm bảo cân đối được nguồn cát phục vụ cho tỉnh đến năm 2020. Theo dự toán ban đầu thì khả năng tỉnh sẽ tự tính toán nguồn cát cho nhu cầu đầu tư xây dựng trên địa bàn khoảng 7 triệu m3/năm từ nay đến năm 2020./. 

Bài, ảnh   VŨ HÙNG  

các tin khác